ฟันหักหรือปวดฟันกลางดึก ควรทำยังไงก่อนถึงคลินิก
อุบัติเหตุทางฟันมักเกิดตอนที่คลินิกปิดพอดี — ตกกลางคืน วันหยุด หรือระหว่างเดินทาง การรู้วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นช่วยลดความเสียหายและเพิ่มโอกาสรักษาฟันไว้ได้มาก
ฟันหลุดทั้งซี่
- หยิบฟันจับที่ตัวฟัน (ไม่จับที่ราก) ถ้าสกปรกล้างเบาๆ ด้วยน้ำสะอาด ห้ามขัดถู
- ถ้าใส่กลับเข้าเบ้าได้ทันทีให้ใส่กลับและกัดผ้าก๊อซไว้เบาๆ
- ถ้าใส่กลับไม่ได้ ให้แช่ฟันในนมหรือน้ำลาย (ห้ามแช่น้ำเปล่า) แล้วรีบไปคลินิกภายใน 30-60 นาที
ฟันหักหรือบิ่น
เก็บเศษฟันที่หักไว้ถ้าเป็นไปได้ (แช่นมหรือน้ำลาย) บ้วนปากด้วยน้ำอุ่นเพื่อทำความสะอาด ถ้ามีเลือดออกให้กดด้วยผ้าก๊อซสะอาด ถ้าปวดมากใช้ยาแก้ปวดทั่วไปได้ระหว่างรอไปคลินิก
ปวดฟันรุนแรงกลางดึก
บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ ช่วยลดการอักเสบชั่วคราว ประคบเย็นด้านนอกแก้มช่วยลดปวดได้ ห้ามวางยาแก้ปวดชนิดเม็ดโดยตรงบนเหงือกเพราะอาจทำให้เนื้อเยื่อไหม้ ถ้าปวดร่วมกับบวมที่ใบหน้าหรือมีไข้ ควรไปห้องฉุกเฉินทันทีเพราะอาจเป็นการติดเชื้อรุนแรง
หลังปฐมพยาบาลเบื้องต้นแล้ว ควรติดต่อคลินิกให้เร็วที่สุด คลินิกที่มีช่องทางแจ้งเตือนผ่าน LINE หรือระบบจองคิวออนไลน์ช่วยให้คนไข้ติดต่อขอนัดฉุกเฉินได้สะดวกกว่าโทรศัพท์อย่างเดียว
คำถามที่พบบ่อย
ฟันหลุดแล้วใส่กลับเองได้ไหม
ได้ถ้าทำทันทีและถูกวิธี (จับที่ตัวฟัน ไม่ขัดถูราก) แต่ควรไปพบทันตแพทย์ทันทีหลังจากนั้นเพื่อยึดฟันให้มั่นคงและตรวจรากฟัน
ฟันหลุดแล้วเก็บไว้ในน้ำเปล่าได้ไหม
ไม่ควร น้ำเปล่าทำให้เซลล์รากฟันตายเร็วขึ้น ควรแช่ในนมหรือน้ำลายแทนเพื่อรักษาเซลล์ให้มีชีวิตอยู่ได้นานที่สุด
ปวดฟันแค่ไหนถึงควรไปห้องฉุกเฉินแทนรอคลินิกเปิด
ถ้าปวดร่วมกับใบหน้าบวม มีไข้ กลืนลำบาก หรือหายใจลำบาก ควรไปห้องฉุกเฉินทันทีเพราะอาจเป็นการติดเชื้อที่ลุกลาม ไม่ควรรอ